OpgroeiGids

OpgroeiGids, het sociale netwerk voor ouders, opvoeders en onderwijs. Hier vind je alles over ouderschap, opvoeding, onderwijs en nog veel meer!

Aanmelden

OpgroeiBlog

Kun je niet vinden wat jou bezig houdt, neem dan een kijkje op ons forum en start een discussie. Onze deskundigen zullen z.s.m. antwoorden!

Vrij en zelfgestuurd spelen is essentieel

Wat zijn de voordelen van vrij spelen?

Vrij en zelfgestuurd spel is het spel dat ontstaat, wanneer kinderen kiezen wat en waarmee ze spelen en daarbij hun eigen regels bepalen over hoe ze spelen .

Bron

Uit een groeiend aantal wetenschappelijke studies blijkt het grote belang van kinderen vrij en zelfgestuurd laten spelen. Kinderen worden op school en ook door hun ouders veelal bezig gehouden met allerlei leerzame en minder leerzame activiteiten. Een ander fenomeen, spelend leren, duikt in het onderwijs regelmatig op, maar slaat helaas de plank mis.


Wat is er aan de hand en hoe moet het wel?

Spelend leren (begeleid of voorgeschreven) niet effectief


In het onderwijs en op de kinderopvang worden kinderen met allerlei activiteiten beziggehouden. Het 'spelend leren' dat momenteel in veel klaslokalen wordt toegepast, houdt in dat de docent een spel of activiteit heeft bedacht. Het kind voert deze uit, alleen of met anderen. Dit wordt spelenderwijs leren genoemd. De bedoeling is dat ze er iets van leren, bijvoorbeeld het stimuleren van de fijne motoriek of kleuren herkennen en benoemen. Maar ook wordt op veel scholen getracht jonge kleuters alvast letters en cijfers te leren, zogenaamd om de kloof tussen groep 2 en 3 te verkleinen. Dat dit niet werkt omdat het niet past in de ontwikkelingsfase waarin veel kleuters zitten wordt in dit artikel uitgelegd. 

Kennis versus vaardigheden


Allemaal interessant, maar kennis zakt weer weg. Vaardigheden en talent ontwikkelen is de toekomst. Hoewel het ontwikkelen van deze vaardigheden in iedere schoolgids wordt genoemd, lijken de onderwijsmethodes niet geschikt. Kleuters knutselen eindeloos veel werkjes en oudere kinderen doen reken- en taalopdrachten, maar worden niet voor echte uitdagingen gesteld. Uitdagingen waarbij ze moeten samenwerken, met creatieve oplossingen moeten komen of analytisch denken oefenen.

Intrinsieke motivatie ontbreekt

Een voorbedachte activiteit, opgelegd door een begeleider, is zelden iets waar het kind op dat moment meer van wil weten. Een kleuter die het vaderdagkadootje moet maken door een stropdas uit te knippen en op een papier te plakken en een liedje uit zijn hoofd moet leren zal het op dat moment doen, omdat dat van hem gevraagd wordt. Misschien kan het kind zichzelf motiveren, omdat het wel iets voor papa wil doen, maar dat is geen intrinsieke motivatie. Het leereffect blijft beperkt tot het verbeteren van de knipvaardigheid. Meer over het belang van spel versus schoolse activiteiten vind je in dit artikel.

Van intrinsieke motivatie spreek je als het kind vol overgave voor een zelfgekozen activiteit gaat. Het kind wil dit doen, is nieuwsgierig naar de effecten of heeft een zelfbepaald doel. Tijdens het doen van deze zelfgekozen activiteit is er sprake van:

  • Een hoger concentratieniveau
  • Meer creativiteit. Dit zou onder andere komen door een verhoogd concentratieniveau, hogere bereidheid tot het nemen van risico's, het speelser zijn en het flexibeler verkennen van cognitieve paden
  • Grotere gevoelens van zelfcompetentie en trots
  • Meer plezier tijdens het uitvoeren van hun taak


De vele voordelen van vrij spelen

Als kinderen vrij en zelfgestuurd spelen :

  • gaan ze zelf dingen uitzoeken
  • leren zij gezonde risico´s nemen
  • leren ze op een innovatieve manier nadenken over de wereld en ontdekken hoe dingen werken
  • gaan ze uitvinden waar hun intrinsieke motivatie ligt (zie boven)
  • kunnen ze vaardigheden oefenen, zoals creatieve oplossingen bedenken, samen of alleen (vaardigheid: samenwerken met mensen die verschillen van inzicht)
  • leren ze het onmogelijke mogelijk maken door te blijven proberen (vaardigheid doorzettingsvermogen)


Vrij spelen is leren

Indien ze voldoende ruimte krijgen van begeleiders, kunnen kinderen al deze leerprocessen zelfgestuurd doorlopen. Het is heel belangrijk om ze dit op eigen tempo te laten doen, zelf bepalend wat belangrijk is en wat niet. Niemand anders bepaalt of het goed of fout is, of je gewonnen hebt of verloren. Kinderen kunnen namelijk niet 'verkeerd' spelen. Ook ruzie maken is een manier om emoties en grenzen te onderzoeken. Daar kun je kinderen wel in begeleiden: boos zijn mag, elkaar pijn doen niet. 

Begeleiders, laat ze los


Ouders en begeleiders hebben een sterke neiging het kind te sturen terwijl ze bezig zijn. Ze voorzien ze van allerlei tips en suggesties, waardoor het kind wordt gestoord in zijn gedachtegang en niet komt tot het creatieve proces van zelf maken en zelf doen. Een kind moet helemaal opgaan in zijn eigen spel en ongestoord zijn creativiteit de vrije loop kunnen laten.


Wat moet je wel doen als ouder of begeleider:

  • bied een grote en inspirerende ruimte, liefst op een natuurlijke plek
  • bied materialen aan die open eind spel stimuleren. Zoek eens op 'loose parts' (Pinterest), 'self directed play' of 'child directed play' en laat je inspireren
  • Volg BuitenspelenNatuurlijk op Facebook ;-)


Bronnen

  • http://pediatrics.aappublications.org/content/119/1/182
  • http://wij-leren.nl/kleuter-vrij-spel.php
  • https://pgpedia.com/o/open-ended-play
  • https://popupadventureplaygrounds.wordpress.com/
  • https://www.kennisnet.nl/digitale-vaardigheden/21e-eeuwse-vaardigheden/
  • https://www.trouw.nl/home/kleuters-leren-meer-van-spel-dan-van-school~a579713c/
  • https://www.facebook.com/buitenspelennatuurlijk/
Even vallen en gewoon weer opstaan?!
8 tips: Meer tijd voor jezelf als moeder

Gerelateerde berichten

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
zondag 17 december 2017
Indien u zich wenst te registreren vul dan aub. de velden voor gebruikersnaam en naam in.

Captcha afbeelding

Nieuwste reviews kinderopvang

Merlijn
 
2.1
"Mijn zoontje van weken er weggehaald want ze zijn totaal..."
Pinkeltje
 
4.8
"Fantastisch kinderdagverblijf met een stel leuke meiden! Mijn kinderen zijn..."
KDV Pluk de Dag
 
4.7
Suus
"Kortom....een geweldig KDV!!! Mijn zoontje heeft t super naar zijn..."
't Hommeltje
 
4.9
esmee
"Elke keer als ik mijn dochter naar het hommeltje breng..."
Kirkels
 
1.0
patricia
"Erg gemaakt zolang de ouders aanwezig zijn, daarna weinig aandacht..."
Baaijens
 
4.5
Dorieke
"Super gastouder voor onze twee kinderen al ruim 2 jaar..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Elke
"Professioneel en duidelijke communicatie."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Inge
"Onze wensen werden in een persoonlijk gesprek goed in kaart..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Kato
"Persoonlijk advies en duidelijke communicatie."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Tom
"Dankzij de medewerkers van Snoesje een goede match gevonden met..."
De Peuterpoort
 
4.3
Oma vander Schoot
"Een heerlijke omgeving voor een kind in wording, de knuffel..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Bart Bakker
"Erg tevreden over het contact. Duidelijke communicatie en afspraken worden..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Stacey Siemerink
"Ik heb echt een super ervaring met snoesje ben sinds..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Lieke Golstein
"Zeer tevreden over Gastouderbureau Snoesje. De medewerkers denken met je..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Herman van Felius
"Wij hebben een erg fijne ervaring met dit bureau. Wij..."
Gastouderbureau Snoesje
 
5.0
Bruce Soares
"Erg tevreden over het contact met Gastouderbureau Snoesje. Duidelijke, snelle..."
De Bosuiltjes 2
 
1.9
Rik
"Geen toezicht op kinderen juffen zijn overspannen gebeurt regelmatig diefstal..."
De Bosuiltjes 2
 
1.0
Lia
"Weet verder niets ben de oma een heel boze en..."
Welkom bij OpgroeiGids! Word nu GRATIS lid en ontvang direct 50 extra spaarpunten.
PSSST...Wist je dat je bij OpgroeiGids kunt sparen voor korting op de leukste uitjes en producten? Schrijf je snel in. Je spaart direct!
Registreer met je sociale account
Geboortedatum
Dag